Nieuwe landelijke factsheets basisvaardigheden en leergroei

De factsheets bieden scholen, onderwijsbegeleiders en beleidsmakers de mogelijkheid om inzicht te krijgen in de stand van zaken in het Nederlandse basisonderwijs. De waardevolle informatie uit de factsheets zijn ter ondersteuning bij het versterken van de onderwijspraktijk. Over het algemeen zijn de vaardigheidsscores voor spelling, begrijpend lezen en rekenen-wiskunde relatief stabiel gebleven. Het niveau is in lijn met het voorgaande schooljaar of zelfs licht stijgend. We zien verschillen tussen leergroepen.

Basisvaardigheden 

Goede basisvaardigheden in taal en rekenen zijn van cruciaal belang om goed te kunnen functioneren in onze samenleving. Een deel van de leerlingen in het basisonderwijs heeft moeite met de beheersing hiervan. Met het Masterplan Basisvaardigheden worden de basisvaardigheden van Nederlandse leerlingen geëvalueerd en indien nodig versterkt. In deze serie factsheets analyseren we de beheersing van de basisvaardigheden van leerlingen in groep 3 t/m 7 gedurende zeven schooljaren. Hierbij wordt ook gekeken naar leerling- en schoolkenmerken die samenhangen met de vaardigheidsscores. 

Taalvaardigheid 

Wanneer we kijken naar de vaardigheidsscores voor begrijpend lezen en spelling dan zien we dat deze over het algemeen relatief stabiel zijn. Bij begrijpend lezen is het startniveau in groep 3 in lijn met voorgaand schooljaar en bij spelling blijft het (licht) stijgen. Er is te zien dat het percentage groep 6- en groep 7-leerlingen dat het referentieniveau 1F niet heeft behaald, relatief stabiel is gebleven bij begrijpend lezen. 

Rekenvaardigheid 

Over het algemeen zijn de vaardigheidsscores voor rekenen-wiskunde relatief stabiel. Het startniveau van rekenen-wiskunde in groep 3 blijft licht stijgen vanaf schooljaar 2022/2023. Wanneer we kijken naar het percentage groep 6- en groep 7-leerlingen dat het referentieniveau 1F niet heeft behaald, dan zien we dat dit lijkt te dalen. Echter in groep 6 ligt dat percentage nog steeds hoger dan vóór COVID-19.  Daarnaast zien we ook verschillen op basis van leerling- en schoolkenmerken.
Bekijk de factsheets basisvaardigheden

COVID-19 en leergroei 

In deze factsheets staat de leerontwikkeling van basisschoolleerlingen centraal, zowel vóór als sinds de COVID-19-pandemie. Tijdens de COVID-19-pandemie kregen scholen en leerlingen te maken met schoolsluitingen, afstandsonderwijs en lesuitval. Hoewel deze ingrijpende periode steeds verder op de achtergrond raakt en het verband met COVID-19 steeds minder duidelijk wordt, blijft het belangrijk de leerontwikkeling te blijven volgen. Voor de leergroei factsheets is dit de laatste serie. 

Bij begrijpend lezen, spelling en rekenen-wiskunde zien we in het vijfde schooljaar sinds COVID-19 een leergroei die vergelijkbaar is met de periode vóór COVID-19. Er zijn echter wel verschillen tussen groepen. Bij begrijpend lezen zien we bij leerlingen in groep 4 en 6 een lagere leergroei dan vóór COVID-19. Bij leerlingen in groep 5 en 7 is de leergroei juist hoger dan vóór COVID-19. Wanneer we kijken naar spelling dan is er sprake van lagere leergroei bij leerlingen in groep 4 en 5 en sprake van een hogere leergroei in groep 7 in vergelijking met vóór COVID-19. Voor wat betreft rekenen-wiskunde zien we een lagere leergroei bij leerlingen in groep 5 en een hogere leergroei bij leerlingen in groep 7 in vergelijking met vóór COVID-19. Daarnaast zien we verschillen op basis van het opleidingsniveau ouders en schoolweging.
Bekijk de factsheets leergroei

Werken aan basisvaardigheden met kennis uit onderzoek 

Als je op een doeltreffende manier wil lesgeven in de basisvaardigheden of het onderwijsbeleid wil aanscherpen, helpt het om kennis uit de wetenschap te benutten. Uit onderzoek is veel bekend over wat goed werkt in de onderwijspraktijk en wat niet. Op Onderwijskennis.nl vind je diverse themapagina’s met kennis uit onderzoek over de basisvaardigheden. Ook kun je daar praktische handvatten vinden en vragen en antwoorden van onderwijsprofessionals hierover.