Onderzoekers meten in een peilingsonderzoek niet alleen de leerlingprestaties, maar zoeken ook naar verbanden tussen de prestaties en de kernmerken van leerlingen, scholen en het onderwijs van het betreffende leergebied. Aan de hand van de resultaten worden alleen algemene uitspraken gedaan over de prestaties. De anonimiteit van de individuele leerling en school wordt bewaakt. De resultaten van de peilingsonderzoeken geven inzichten aan scholen, beleidsmakers en methode- en toetsontwikkelaars.
Alle onderzoeksrapporten worden beschikbaar gesteld in de NRO-projectendatabase. Ook zijn ze met aanvullende materialen te vinden op de website van de Inspectie van het Onderwijs.
In 2023 zijn vooralsnog onderstaande peilingsonderzoeken toegekend. In de loop van 2023 zullen er meer volgen.
Peil.Schrijfvaardigheid VO. Toegekend aan dr. Nicole Swart (Expertisecentrum Nederlands)
Dr. Nicole Swart (Expertisecentrum Nederlands) en haar team onderzoeken de leerlingprestaties in het tweede leerjaar vo op het gebied van schrijfvaardigheid. De onderzoekers ontwikkelen een schrijftoets waarmee op verschillende niveaus wordt nagegaan wat leerlingen precies beheersen. Daarnaast vullen de leerlingen een vragenlijst in om een beeld te krijgen van algemene en domeinspecifieke leerlingkenmerken die de schrijfprestaties kunnen beïnvloeden. Bovendien wordt informatie verzameld bij de docenten Nederlands en de schoolleiders over factoren die een rol kunnen spelen bij de schrijfvaardigheid in een klas en school.
Het peilingsonderzoek vindt plaats in het tweede leerjaar van het voortgezet onderwijs, waarbij de dataverzameling in de periode april-juli 2024 plaatsvindt. Het technisch rapport wordt begin 2025 gepubliceerd. Voor Peil.Schrijfvaardigheid VO is in totaal €575.000 beschikbaar.
PIRLS/Peil.Leesvaardigheid B(S)O. Gegund aan dr. Nicole Swart en dr. Joyce Gubbels (Expertisecentrum Nederlands)
Dr. Nicole Swart en dr. Joyce Gubbels (Expertisecentrum Nederlands) voeren met hun team het gecombineerde onderzoek PIRLS/Peil.Leesvaardigheid uit. PIRLS is een grootschalig internationaal vergelijkend onderzoek onder bijna vijftig landen naar de leesprestaties van leerlingen in groep 6 van het basisonderwijs. Het onderzoek geeft inzicht in de prestatieverschillen tussen leerlingen uit verschillende landen op het gebied van begrijpend lezen. PIRLS bestaat sinds 2001 en vindt elke vijf jaar plaats, de meting in 2026 is de zesde cyclus. Hetzelfde onderzoek wordt in meerdere landen uitgevoerd.
Dit onderzoek is ditmaal gecombineerd met Peil.Leesvaardigheid. In dit onderzoek worden de leerlingprestaties op het leergebied leesvaardigheid gemeten bij leerlingen in groep 8 van het basisonderwijs, schoolverlaters in het speciaal basisonderwijs en schoolverlaters in het speciaal onderwijs. Naar verwachting wordt het technisch rapport begin 2026 gepubliceerd. Voor het gecombineerde onderzoek PIRLS/Peil.Leesvaardigheid B(S)O is in totaal €1.085.000 toegekend.
Peil.Rekenen en Wiskunde V(S)O. Gegund aan dr. Annemarie van Langen (KBA Nijmegen)
Dr. Annemarie van Langen (KBA Nijmegen) en haar team onderzoeken de leerlingprestaties op het gebied van rekenvaardigheid in het voortgezet onderwijs (vo) en voortgezet speciaal onderwijs (vso). De onderzoekers hebben daarnaast de opdracht om het onderwijsleerproces voor rekenen en wiskunde in het vo en vso in kaart te brengen. De peiling wordt uitgevoerd aan het einde van het tweede leerjaar praktijkonderwijs, vmbo (basisberoeps/kaderberoeps en (gemengd) theoretische leerweg), praktijkonderwijs en havo/vwo. Het is de tweede keer dat leerlingprestaties in het vso gemeten worden in een peilingsonderzoek.
Het peilingsonderzoek vindt in het schooljaar 2024-2025 plaats. Naast een reken- en wiskundetoets nemen de onderzoekers ook vragenlijsten af bij de leerlingen en hun wiskundedocenten. Ten slotte voeren de onderzoekers onder een klein deel van de deelnemende scholen een verdiepende studie uit, om beter zicht te krijgen op hoe scholen en docenten hun leerlingen voor wiskunde motiveren. Het technisch rapport wordt halverwege 2026 gepubliceerd. Voor Peil.Rekenen en Wiskunde V(S)O is in totaal €620.000 toegekend.
